صفحه اصلی | اخبار | آئین‌نامه | خبرخوان | ارتباط با ما

بررسي جنبش‌هاي دانشجويي در كرسي آزادانديشي دانشگاه محقق اردبيلي

بررسي جنبش‌هاي دانشجويي در كرسي آزادانديشي دانشگاه محقق اردبيلي

دفتر هم انديشي استادان دانشگاه محقق اردبيلي كرسي آزاد انديشي خود را با موضوع «جنبش‌هاي دانشجويي در ايران» و با حضور استادان و جمعي از دانشجويان برگزار كرد. دكتر امين فتحي در سخنان خود جنبش‌های دانشجویی را مظهری از اندیشه و فرهنگ جامعه دانست كه براي تحقق يك جنبش مطلوب، نيازمند توجه به  4 مسئله ي مهم و اجتناب ناپذیر مي‌باشد: ترویج و تحکیم فرهنگ قرآنی، ایجاد فرهنگ آزاداندیشی و بالا بردن قدرت تحلیل افراد، نظام آموزشی تأثیر گذار و تمسّک به ولایت. دبير هم انديشي استادان دانشگاه محقق اردبيلي مهمترین رسالت امروزه‌ي جنبش‌های دانشجویی را مطالبه‌خواهی و پاسخگو بودن مسئولان جامعه و بخصوص پیگیری آزاد اندیشی و عدالتخواهی دانست.

به گزارش دفتر هم انديشي استادان دانشگاه محقق اردبيلي، كرسي آزاد انديشي اين دانشگاه با موضوع «جنبش هاي دانشجويي در ايران» با حضور استادان و جمعي از دانشجويان برگزار شد.

در ابتداي اين جلسه حجت الاسلام علي نسب مسئول نهاد و رئيس شوراي هم انديشي دانشگاه محقق اردبيلي به عنوان مجري كارشناس، ضمن اشاره به ضوابط و مقررات برگزاري كرسي هاي آزاد انديشي، به ارائه تعريفي از جنبش دانشجويي و ويژگي‌هاي آن پرداخت و گفت: جنبش يك حركت جمعي است كه به صورت داوطلبانه و يا برنامه ريزي شده اتفاق مي افتد و در آن جمع انگيخته شده در صدد ايجاد تغيير و تحول اند. حجت الاسلام علي نسب با تشبيه جنبش‌ دانشجويي به انقلاب‌ها خاطرنشان ساخت: جستجوي دگرگوني و تحول در جنبش مي تواند دامنه وسيعي از تحول در فكر و ادنيشه و نگرش تا تغيير در نظام اجتماعي و سياسي را شامل گردد.

وي در پايان سخنان خود به بيان ويژگي‌هاي جنبش‌هاي اجتماعي پرداخت و آنها را مبتني بر داشتن شبكه‌هاي غير رسمي، مجموعه مشترکی از اعتقادات و تعلقات خاطر، تمركز داشتن بر منازعات سياسي و فرهنگي، كمك گرفتن از اعتراض عمومي براي پيشبرد اهداف گروهي و داشتن سازماندهي غير متمركز دانست. سپس دكتر محسن علايي دكتراي علوم اجتماعي به ارائه ديدگاه خود با عنوان «جنبش دانشجويي از واقعيت تا حقيقت» پرداخت كه به شرح ذيل مي باشد:

- جنبش دانشجویی به لحاظ واژگاني از یک  سو مولود جنبش اجتماعی و از سوی دیگر مولّد آن و یا حداقل در بروز و ظهورش سهیم است؛ و در حوزه مفهومی نيز از معناي ژرف وعمیقی برخوردار است، بطوریکه پیشرفت‌های جوامع بشری در عرصه‌های مختلف نيز ژرفای معنایی آن را دو چندان ساخته است.

- جنبش اجتماعي بعنوان یکی از عوامل موثر تغییر اجتماعی معمولاً در قالب کنش‌های اجتماعی نمود پیدا می کند و واجد ویژگی‌هایی همچون ارزش ها و اهداف مشترک اعضاء،هنجارهای مشترک و تقسیم کار میان اعضاء می باشد.

- جنبش اجتماعی برای شکل گیری شروطی را می طلبد که دانشمندان برای شناسایی آن جد بلیغی را مصروف داشته اند، بطوریکه برخی شش شرط: آمادگی ساختاری به معنای باز بودن مسیر جنبش، فشار ساختاری به معنای تنش، عقاید تعمیم یافته به معنای وجود ایدئولوژی،عوامل شتاب دهنده به معنای وجود محرک، هماهنگی به معنای وجود رهبری و بالاخره عملکرد کنترل اجتماعی به معنای نوع پاسخ نظام کنترل اجتماعی را برای شکل گیری جنبش اجتماعی احصاء نموده است.جنبش دانشجویی یکی از مؤلفه‌های اصلی جنبش اجتماعی مي‌باشد و بعنوان عمل جمعی و اختیاری دانشجویی مي باشد که با هدف ایجاد تغییر یا حفظ برخی از عناصر جامعه شکل می گیرد.

- صاحبنظران در تبیین‌های نظری، روان شناختی و جامعه شناختی خود جنبش دانشجویی را متفاوت از مفهوم «رفتار جمعی» قلمداد نموده اند، چرا که آنها برآنند که جنبش دانشجویی سازمان یافته‌تر بوده و از قدرت بیشتری برخوردار است. ایدئولوژی عامل گردآورنده‌ي اعضاء در نظر گرفته می‌شود و افزون براین، هدف‌های مستتر در جنبش دانشجویی و روش‌های دستیابی به این هدف‌ها صریح و روشن قلمداد می گردد.در عین حال از جنبش دانشجویی بعنوان یک پدیده جهانی با خاستگاه مردم طبقه متوسط و ویژگی‌های پرسشگری و آرمان خواهی و اصول گرایی و کمال طلبی نیز یاد شده است.

بنا براين گزارش در ادامه‌ي اين كرسي آزاد انديشي كه با موضوع « جنبش هاي دانشجويي در ايران» و به همت دفتر هم انديشي استادان دانشگاه محقق اردبيلي برگزار شده بود، دكتر محمد نريماني دكتراي روانشناسي به تحليل روان‌شناختي جنبش‌هاي دانشجويي پرداخته و گفت: در تحلیل روانشناختی جنبش دانشجویی باید ویژگی برجسته‌ي دوره جواني و روحيات ايده آلي و تحريك پذيري آنان را در نظر گرفت. جوانی که دارای روحیه ایده آل گرایی است، دنبال نوآوری مي‌باشد و با انگیزه بلندپروازی به حرکت خود ادامه می دهد؛ اگر این ایده آل گرایی با واقعیت‌های جامعه دچار تعارض شود و بین خود ایده آل با خود واقعی دانشجویان شکاف زیادی ایجاد شود، در این حالت جوان از نظر فکری به بن بست رسیده و احساس ناامیدی و ناکامی می کند .

وي برای پیشگیری از این حالت، اجتناب از درماندگی وناکامی دانشجویان را توصيه كرد و افزود: بايد راه درست و مورد نياز آنان براي رسيدن به تعالی را هموار ساخت تا بدين وسيله از روحیه نوآوری، آرمان خواهی، جرأت ورزی و عدالت خواهی دانشجویان در راستای تحولات علمی و رشد و ارتقای باورهای دینی و زندگی بهتر اقشار مختلف جامعه بهره گرفت. وي همچنين تصريح كرد: باید از سر خوردگی دانشجویان پرهیز نمود، چرا که راه نادرستی را برای رفع نیاز به تعالی پیش روی آنها باز می کند که پیامد آن ویرانگری است؛ راهی که برای بیگانگان و دشمنان این خاک و بوم موقعیتی را فراهم می کند تا از جنبش‌های دانشجویی به عنوان ابزاری برای رسیدن به مقاصد شوم خود استفاده کنند. 

سپس دكتر مسعود گنجي رئيس دانشگاه محقق اردبيلي ديدگاههاي خود را در خصوص موضوع كرسي آزاد انديشي مطرح كرد و گفت: جنبش دانشجویی به معناي حرکت دانشجویی ست و معمولاً اینگونه حرکت‌ها سازماندهی شده اند و در جهت ایجاد تحول فکری و متعاقب آن موجب تحولات در امور اجتماعی،اقتصادی و سیاسی نیز مي گردد.

دكتر گنجي در ادامه‌ي سخنان خود حكومت‌هاي حاكم در جهان را به دو نوع كلي دسته بندي كرد: 1- حکومت‌هایی که از میان مردم برخاسته اند و براي نفع و رفاه عامه مردم کار می کنند.2- حکومت‌هایی که منافع قشر خاصي را در نظر می گیرند و تنها در جهت سرمایه گذاری و تأمین رفاه آن قشر خاص عمل مي كنند. وي در توضيح منظور خود از اين تقسيم بندي افزود: در حکومت نوع اول، جنبش‌های دانشجویی، امور حکومت‌ها را تسریع می کنند واگر درست تبیین گردد و بتوانند اهدافی را که دنبال می کنند خوب ارائه دهند، پیشرفت کشور را رقم خواهند زد و اگر نتوانند اهداف خود را به نحو مناسب تبیین و عملی کنند، حکومت‌ها در برابر آنها ایستادگی می کنند و سبب خسران می شوند و حتي بعضی مواقع این روند به رویارویی و تضاد منتهی می شود. در حکومت نوع دوم جنبش دانشجویی، فضایی برای فعالیت ندارد و نه تنها از آرای آنها استفاده نمی شود، بلکه اجازه فعالیت هم داده نمی شود که در این نوع حکومت، استبداد مستتر و خفیف است و دانشجو به صورت پنهان عمل  می کند.

دكتر عبدا... برهاني‌فر دكتراي رياضي از ديگر استادان حاضر در اين كرسي آزادانديشي در ادامه به ارائه ديدگاههاي خود با عنوان دغدغه‌هاي موجود جنبش دانشجويي پرداخت. وي امتیاز جنبش دانشجویی نسبت به سایر جنبش‌ها را داشتن روحيه‌ي استقلال‌طلبی،عدالت‌خواهی، استکبار ستیزی دانست. دكتر برهاني‌فر بزرگترین آسیبی که مي‌تواند متوجه جنبش دانشجویی می‌شود را وصلت آن با گروه‌های سیاسی و جذب در بدنه دولت مطرح كرد و گفت:  یک جنبش دانشجویی بایستی بعنوان تشکلي آرمان‌خواه، همواره استقلال خود را از بدنه دولت حفظ کند و بیشتر نقش روشنفکری را برای خود تعریف کند. وي عنوان كرد: تغییر دولت‌ها نبايد در روند روشنفکری یا اهداف آنها تأثیر بگذارد و همواره بايد به استمرار آن توجه داشته باشند. وي افزود: در ضمن دولت می‌تواند زمینه را برای فعالیت جهت‌دار و هدفمندتر جنبش دانشجویی با حفظ استقلال آنها فراهم کند. البته این مسئله به عدالت‌خواهی دولت‌ها نيز بستگی دارد. وي در پايان سخنان خود گفت: در هر حال جنبش دانشجویی باید زمان و مکان را خوب درک کند، با نگاهی منطقی و منصفانه شرایط حساس را خوب تحلیل کند تا دچار افراط و تفریط نشود و ضمن پيدا نكردن گرایش به گروهي خاص، همواره بتواند استقلال خود را حفظ کند.

در ادامه‌ي اين جلسه نوبت به ارائه نظرات از سوي دانشجويان حاضر در كرسي آزاد انديشي دانشگاه محقق اردبيلي با موضوع جنبش هاي دانشجويي در ايران رسيد. نعيم رائي زاده كارشناس ارشد رشته حقوق در ابتداي سخنان خود مشخص بودن و انتشار ضوابط مربوط به نحوه برگزاري و شركت در جلسات كرسي آزادانديشي را در قالب جزوه‌اي مدون ضروري دانست. وي در ادامه جنبش دانشجويي را داراي روحيه آزاد اندیشی، حق‌طلبی، عدالت‌خواهی، ظلم ستیزی و با نیت‌های غالباً خالصانه و به دور از منافع مادی و مقامی دانست و گفت: البته برخی از آنها نیز برای دفاع از حق و حقوق صنفی دانشجویان ایجاد شده است. رائي زاده از دانشجويان اين دانشگاه تصريح كرد: برخی از جریانات سیاسی و حزبی برای دستيابي به مطامع مقامی و حزبی خود از جنبش‌های دانشجویی سوء استفاده می کنند. بنابراين جنبش دانشجویی باید در زمینه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و اعتقادی آموزش‌های لازم را ببینند. وي در پايان سخنان خود ساختار بيشتر جنبش‌های دانشجویی را الگوبرداري شده از دنياي غرب دانست و افزود: در حالي که باید برای این جنبش‌ها مدل و الگوی اسلامی و ملی و بومی طراحی و اعمال شود و در پرتو تعالیم نورانی قرآن کریم و سنت اهل بیت علیهم السلام تشکیل شوند.

سپس محمدرضا مولايي كارشناس ارشد رشته علوم سياسي لزوم توجه جدی به جنبش‌های دانشجویی از منظرهاي فرهنگی، اعتقادی و سیاسی مردم ایران و همچنين ضرورت آسیب‌شناسی تاریخی جنبش‌های دانشجویی در ایران (دوران قبل و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی) و توجه به ویژگی‌های جامعه شناختی جامعه ایران را در جهت دهی به حرکت‌ها و جنبش‌های اجتماعی مورد تاكيد قرار داد.

محمدرضا مولايي با ذکر برخی مصادیق تاریخی حرکت‌های دانشجویی، استفاده از مدل‌های وارداتی گفتمانی در فعالیت‌ها، رقابت‌ها و تحلیل‌های سیاسی-دانشجویی را از آسیب‌های مشاهده شده در برخی از این جنبش‌ها دانست. وي با توجه به تفاوت ماهیتی تعاریف جهان بینی‌ مادی و جهان بيني الهي از مفاهیمی همچون آرمان،عدالت، آزادی، منافع ملی و...، گرایش جنبش‌های دانشجویی به گفتمان‌هایي مطابق با هویت فکری و فرهنگی جامعه‌ي خود و همچنين استفاده از الگوهايي متناسب با ويژگي‌هاي بومي براي تاثيرگذاري بيشتر ضروري دانست. 

در پايان اين كرسي آزادانديشي، دكتر امين فتحي دبیر هم اندیشی استادان دانشگاه محقق اردبيلي نیز به ارائه دیدگاه خود پرداخته و ضمن اشاره به آيه 18 سوره مباركه زمر: «الّذینَ یَستَمعونَ القول فیتّبعون اَحسنه اولئکَ الّذینَ هَدیهم الله واولئکَ هُم اولواالالباب»، قرآن كريم را مبتكر آزاد انديشي دانست.

وي در ادامه جنبش‌‌ها را معمولاً داراي ماهیت اصلاحی دانست  كه درصدد رفع مشکلات و نابسامانی‌های اجتماعی هستند. در عصر غیبت امام عصر (عج) نیز عدم تحقق آرمان‌ها و ایده آل‌های اسلام، زمینه ساز جنبش‌های مکتبی بوده است.

دكتر امين فتحي با اشاره به چهار دوره‌ي  تاريخي تثبیت انقلاب و ارزش‌های آن، سازندگی، اصلاحات و عدالتخواهی، جنبش‌های دانشجویی را به دو دسته کلی همسو و غیرهمسو تقسیم بندی کرد. وي افزود: جنبش‌های دانشجویی غیرهمسو نیز بطور تئوریک به دو گروه همسو با دولت‌ها وغیر همسو با حاکمیت و قانون اساسی تقسیم می شوند.

دكتر امين فتحي در ادامه ي سخنان خود گفت: اگر جنبش‌های دانشجویی را مظهری از اندیشه و فرهنگ جامعه بدانیم، بنابراين برای داشتن جنبش‌های دانشجویی مطلوب كه لازمه‌ي تداوم آن وجود بسترهاي لازم و استقلال عمل است، توجه به  4 مسئله ي مهم اجتناب ناپذیر مي‌باشد: 1- ترویج و تحکیم فرهنگ قرآنی 2- ایجاد فرهنگ آزاداندیشی و تفکر درامور و همچنين بالا بردن قدرت تحلیل افراد 3- نظام آموزشی تأثیر گذار 4- تمسّک به ولایت

دبير هم انديشي استادان دانشگاه محقق اردبيلي مهمترین رسالت امروزه‌ي جنبش‌های دانشجویی را مطالبه خواهی و پاسخگو بودن مسئولان جامعه و بخصوص پیگیری آزاد اندیشی و عدالتخواهی دانست و گفت: طبیعی است که تحقق اين مسائل هزینه هایی دارد كه امیدواريم جنبش‌های دانشجویی در مطالبات این دوران و جبران کاستی‌های دوره های قبلی موفق باشند.

منبع: http://hamandishi.net/-lastnewscorsi.html?start=

 

 
3 تیر 1391 10:46 صبح